قوانین قرنطینه چوب و پشم (ISPM-15) و کنوانسیون CITES در صادرات صنایع دستی

چگونه از نابودی یا توقیف محموله‌های خاتم، منبت، حصیر و فرش در گمرکات سخت‌گیر جهان جلوگیری کنیم؟

بسیاری از صادرکنندگان تازه‌کار تصور می‌کنند قوانین بهداشتی و قرنطینه فقط مخصوص میوه و مواد غذایی است؛ در حالی که یکی از بیشترین موارد توقیف یا نابودی صنایع دستی در گمرکات استرالیا، نیوزیلند، آمریکا، کانادا و اروپا مربوط به وجود آفات چوب، بقایای گیاهی در پشم، پالت‌های چوبی بدون مهر استاندارد و مواد مشمول کنوانسیون گونه‌های در معرض خطر (CITES) است.

۱. استاندارد ISPM-15 برای پالت‌ها، صندوق‌ها و آثار چوبی (خاتم، منبت، معرق)

بر اساس کنوانسیون بین‌المللی حفظ نباتات (`IPPC`)، تمامی چوب‌های بسته‌بندی (پالت و جعبه چوبی با ضخامت بالای ۶ میلی‌متر) باید تحت تیمار حرارتی (Heat Treatment - HT تا دمای ۵۶ درجه در مغز چوب به مدت ۳۰ دقیقه) یا تدخین مجاز قرار گیرند و مهر رسمی `ISPM-15` روی دو وجه آن‌ها حک شود. همچنین برای خودِ آثار هنری چوبی (معرق، منبت، جعبه‌های خاتم و حصیربافی)، چوب باید کاملاً خشک (`Kiln-Dried`)، بدون پوست درخت و عاری از هرگونه سوراخ حشرات باشد و همراه با گواهی بهداشت نباتی (Phytosanitary Certificate) یا گواهی ضدعفونی ارسال شود.

۲. کنوانسیون CITES؛ خط قرمز استخوان، صدف و عاج در خاتم‌کاری و نگارگری

بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی خاص تحت حفاظت کنوانسیون جهانی CITES قرار دارند. در هنر اصیل خاتم‌کاری، مثلث‌های سفید از استخوان تهیه می‌شود و در معرق گاهی از صدف یا چوب‌های خاص استفاده می‌گردد. برای صادرات به اروپا، آمریکا، استرالیا و ژاپن: استفاده از عاج فیل، لاک لاک‌پشت، چوب آبنوس غیرمجاز (در فهرست CITES) و صدف‌های حفاظت‌شده بدون مجوز رسمی CITES کاملاً غیرقانونی است و جریمه قاچاق دارد! راهکار حرفه‌ای، استفاده از استخوان شتر یا گاو پرورشی (دارای گواهی غیرحفاظت‌شده) یا جایگزین‌های پلیمری-معدنی و چوب‌های درختان باغی (گردو، نارنج، عناب، افرا) است.

۳. استاندارد شست‌وشو و پاک‌سازی پشم در فرش، گلیم و نمد

الیاف پشم دست‌باف در صورت عدم شست‌وشوی صنعتی دقیق ممکن است حاوی تخم بید، کنه یا خار و خاشاک و بذر علف‌های هرز باشد. برای کشورهایی نظیر استرالیا و نیوزیلند، کوچک‌ترین بقایای گیاهی روی پشت فرش باعث توقیف محموله می‌شود. فرش‌های صادراتی باید پیش از ارسال کاملاً شست‌وشو، بخارشویی، برس‌کشی و وکیوم شوند.

چک‌لیست اجرایی پیش از ارسال محموله (Action Checklist)

  • استفاده منحصراً از پالت‌های چوبی دارای مهر استاندارد ISPM-15 (یا پالت‌های پلاستیکی/تخته سه‌لای فرآوری‌شده که معاف هستند).
  • اخذ گواهی بهداشت نباتی و بخوردهی (Phytosanitary / Fumigation) برای محموله‌های چوبی و حصیری.
  • اجتناب کامل از استخوان، عاج، صدف یا چوب‌های مشمول محدودیت CITES در خاتم‌کاری و مینیاتور.
  • شست‌وشوی کامل، ضدبیدکردن غیرسمی و پاک‌سازی بذرهای گیاهی از پشت فرش‌ها و گلیم‌ها.

اشتراک پست

درباره نویسنده

تحریریه مجله

تحریریه دانشنامه‌ای مجله فرهنگی و هنری آرتکس - معرفی هنرهای اصیل و میراث ناملموس و صنایع دستی ایران

نظرات (0)

هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!

ارسال نظر