مجموعه وکیل شیراز (مسجد، بازار و حمام تاریخی وکیل)
بنای تاریخی زند سالم تأیید کارشناسی

مجموعه وکیل شیراز (مسجد، بازار و حمام تاریخی وکیل)

شاهکار شهرسازی و معماری عهد زندیه با شبستان ۴۸ ستونه سنگی یکپارچه و راسته بازار طاق‌ضربی؛ ثبت ملی شماره ۱۸۲.

درباره این اثر
مجموعه وکیل شیراز شامل مسجد وکیل (مسجد سلطانی)، بازار وکیل و حمام وکیل، شاهکار یگانه شهرسازی، معماری مذهبی و تجارت سنتی دوران زندیه است که در سال‌های ۱۱۸۷ قمری (۱۷۷۳ میلادی) به فرمان کریم‌خان زند احداث شد. این مجموعه نگین بافت تاریخی شیراز است و شبستان جنوبی مسجد با جنگلی از ستون‌های سنگی تراشیده، اوج شکوه سنگ‌تراشی و ایستایی معماری ایرانی را متجلی می‌سازد.

پیشینه تاریخی و دوره‌های ساخت

کریم‌خان زند با هدف رونق تجارت و احیای بازرگانی خلیج فارس، بازار وکیل را با الهام از بازار قیصریه لار و بازار اصفهان با عریض‌ترین راسته‌ها و بلندترین سقف‌های طاق‌ضربی بنا نهاد. در جوار آن، مسجد وکیل با دو ایوان باوقار و حمام وکیل با پیشرفته‌ترین سازوکار گرمابه‌ای ساخته شد. این مجموعه در دوران قاجار نیز آبادانی خود را حفظ کرد و در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۱۱ با شماره ۱۸۲ به عنوان یکی از نخستین آثار ملی ایران به ثبت رسید.

معماری و ویژگی‌های فنی

مسجد وکیل بر خلاف مساجد صفوی، فاقد گنبدخانه‌های مرتفع و مناره‌های چندگانه است تا خلوص و وقار بی‌آلایش مکتب زندیه حفظ شود. شبستان جنوبی آن به وسعت بیش از ۵۰۰۰ مترمربع بر روی ۴۸ ستون سنگی یکپارچه استوار است که همگی با شیارهای مارپیچ و سرستون‌های برگ‌کنگری تراش خورده‌اند. منبر ۱۴ پله‌ای مسجد از یک قطعه سنگ مرمرین سبز یکپارچه تراشیده شده که به فرمان خان زند از مراغه به شیراز حمل گردید.

ثبت‌های ملی و جهانی و وضعیت امروز

مجموعه وکیل در بافت تپنده شیراز واقع شده و بازار وکیل همچنان پررونق‌ترین بازار صنایع دستی، پارچه و فرش فارس است. حمام وکیل به عنوان موزه مردم‌شناسی و مسجد وکیل همه روزه پذیرای گردشگران و عکاسان حرفه‌ای از سراسر جهان است.

دانشنامه بین‌المللی / International Multilingual Compendium

۷ زبان رسمی بین‌المللی

معرفی تخصصی، علمی و تاریخی این اثر تاریخی شاخص ایران برای مخاطبان بین‌المللی و گردشگران خارجی:

🇬🇧 English (Encyclopedic Overview)
The Vakil Complex in Shiraz, comprising the Vakil Mosque, Vakil Bazaar, and Vakil Bathhouse, is the monumental urban ensemble commissioned by Karim Khan Zand in 1773. The Vakil Mosque is world-renowned for its vast nocturnal prayer hall supported by a forest of 48 monolithic spiral-fluted limestone columns and an extraordinary 14-step monolithic green Maragheh marble Minbar. Adjoining it, the vaulted Vakil Bazaar remains the vibrant commercial spine of southern Iran, registered as National Heritage No. 182 in 1932.
🇨🇳 中文 / Chinese (百科全书式概述)
设拉子瓦基尔建筑群(Vakil Complex),由瓦基尔清真寺、瓦基尔大巴扎与瓦基尔浴场组成,是卡里姆汗于1773年敕建的赞德王朝城市规划与建筑艺术巅峰。瓦基尔清真寺以南祈祷大厅内如森林般矗立的48根一整块石灰岩雕凿的螺旋纹巨柱闻名于世,殿内还设有一座用整块马拉盖绿大理石雕凿而成的14级宣礼台台阶。毗邻的十字穹顶瓦基尔大巴扎至今仍是伊朗南部最繁华的手工艺与地毯贸易动脉,1932年列入国家遗产第182号。
🇸🇦 العربية (نظرة موسوعية تاريخية)
مجمع وكيل التاريخي في شيراز (المسجد والسوق والحمام)، درة التخطيط الحضري والمعماري للعهد الزندي، أنشأه كريم خان زند عام ١٧٧٣م. يشتهر مسجد وكيل بقاعته الجنوبية الضخمة التي تقوم على غابة من ٤٨ عموداً حجرياً حلزونياً منحوتاً من صخر متصل، ومنبره الرخامي الأخضر الفريد ذي الـ ١٤ درجة المنحوت من قطعة واحدة جُلبت من مراغة. يتصل به سوق وكيل ذو العقود العالية وحمام وكيل التراثي، ومسجل كأثر وطني برقم ١٨٢ منذ عام ١٩٣٢.
🇫🇷 Français (Aperçu Encyclopédique)
L'ensemble Vakil à Chiraz, comprenant la mosquée Vakil, le bazar Vakil et les bains Vakil, est le chef-d'œuvre d'urbanisme et d'architecture érigé en 1773 par Karim Khan Zand. La mosquée est mondialement célèbre pour sa salle hypostyle de 48 colonnes torsadées monolithiques en calcaire et son minbar monumental de 14 marches taillé dans un seul bloc de marbre vert de Maragheh. Le bazar voûté adjacent demeure le cœur commercial battant de Chiraz, classé Monument Historique National n° 182 en 1932.
🇮🇹 Italiano (Profilo Enciclopedico)
Il Complesso Vakil a Shiraz, composto dalla Moschea Vakil, dal Bazar Vakil e dall'Hammam Vakil, è il capolavoro urbanistico realizzato nel 1773 sotto Karim Khan Zand. La Moschea Vakil stupisce per la monumentale sala ipostila retta da 48 colonne monolitiche scanalate a spirale e per lo spettacolare pulpito (Minbar) di 14 gradini intagliato in un unico blocco di marmo verde di Maragheh, affiancato dallo storico bazar coperto (Monumento Nazionale n. 182 dal 1932).
🇪🇸 Español (Reseña Enciclopédica)
El conjunto Vakil en Shiraz, integrado por la Mezquita Vakil, el Bazar Vakil y los Baños Vakil, constituye la cumbre del urbanismo dieciochesco promovido por Karim Jan Zand en 1773. La mezquita destaca por su bosque de 48 columnas monolíticas helicoidales de piedra y su impresionante púlpito (minbar) de 14 peldaños tallado en un solo bloque de mármol verde de Maragheh, complementado por el bazar abovedado aún activo, Patrimonio Nacional n.º 182.
🇹🇷 Türkçe (Ansiklopedik Değerlendirme)
Şiraz'daki Vekil Külliyesi (Vekil Camii, Vekil Çarşısı ve Vekil Hamamı); 1773 yılında Kerim Han Zend tarafından inşa ettirilen Zend mimarisinin taç yapısıdır. Vekil Camii, tek parça taştan oyulmuş helezoni yivli 48 sütundan oluşan sütunlu ibadet salonu ve Marağa'dan getirilen tek parça yeşil mermerden yontulmuş 14 basamaklı minberiyle dünya çapında bir şaheserdir. Bitişiğindeki tonozlu tarihi Vekil Çarşısı ile birlikte 1932'den bu yana 182 tescil numaralı milli mirastır.
امکانات بازدید و خدمات اثر
11 امکان
رزرو و خدمات آنلاین
تور و راهنمای محلی
امکانات و رفاه
میز اطلاعات و راهنمای بازدید فروشگاه سوغات و صنایع دستی عکاسی آزاد بدون فلش بازدید شبانه و نورپردازی
پذیرایی و خوراک
چایخانه سنتی
دسترسی و محیط
سرویس بهداشتی پارکینگ
سایر امکانات معرفی‌شده
شبستان جنوبی با ۴۸ ستون سنگی یکپارچه مارپیچ منبر یکپارچه مرمرین ۱۴ پله‌ای مراغه راسته بازار تاریخی مسقف با تهویه طبیعی
دفتر حافظان
هنوز گزارشی برای این اثر ثبت نشده است. اگر از نزدیک این اثر را بازدید کرده‌اید، اولین حافظِ این اثر باشید.
نظرات بازدیدکنندگان (0)
هنوز نظری ثبت نشده است.
برای ثبت نظر و امتیاز، لطفاً وارد حساب کاربری خود شوید.
اطلاعات اثر
  • فارس، شیراز
  • شیراز، خیابان لطفعلی‌خان زند، مجاور ارگ کریم‌خان، راسته وکیل
  • زند
  • شماره ثبت ملی: 182
  • 8 بازدید
مشاهده روی نقشه
ثبت‌شده توسط
تحریریه مجله
سفیر میراث
امتیاز: 7065
شما هم حافظ این اثر باشید

وضعیت این اثر را هنگام بازدید ثبت کنید تا خط زمانی حفاظتی آن کامل شود.

گواهی رسمی